Over een nieuwe Duitse kwestie

Angela MerkelDe blog van gisteren beschreef hoe Duitsland de afgelopen jaren toenadering zocht tot onder andere Nederland om in Europa samen mee op te trekken. Zo wil het land leiden, zónder zelf te domineren. Waarom zoekt Merkel, bewust van de positie die haar land inneemt, steun bij andere EU-landen?

Allereerst moet het volgende voorop worden gesteld: één land binnen de Europese Unie kan  nooit op zichzelf het beleid in het Europees parlement of binnen de eurogroep bepalen. Daarvoor is altijd goedkeuring van andere landen nodig. De Europese samenwerking leidt juist tot een gezamenlijke besluitvorming waarbij meerdere landen het met elkaar eens moeten zijn. Met 96 zetels – vanaf de volgende Europese verkiezingen – beschikt Duitsland weliswaar over 12.8% van het totaal aantal zetels in het Europees Parlement, maar dit is lang niet genoeg om te domineren.

Toch spreekt de Britse historicus  Timothy Garton Ash in The New York Review of Books van ‘a new German question’. Ash definieert deze Duitse kwestie als volgt: hoe kan Duitsland de Europese samenwerking leiden wanneer deze samenwerking juist ontstond vanuit de wens om de Duitse macht te temperen en zo een nieuwe oorlog op het Europese continent te voorkomen?

“Om te begrijpen waarom Duitsland zo aarzelt om leiding te geven moet je beseffen dat de Europese monetaire unie, die tijdens en na de Duitse eenwording werd gesmeed, geen Duits project was om Europa te domineren, maar een Europees project om Duitsland aan banden te leggen”, stelt Ash. Volgens de historicus wilden de Franse president François Mitterrand en de Italiaanse premier Giulio Andreotti Duitsland na de eenwording met de voormalige DDR nog steviger aan Europa te verankeren. Hoe? Door méér economische samenwerking en één gemeenschappelijke munt: de euro.

Ash vreest nu niet voor een nieuwe Duitse dominantie in Europa: hij vraagt zich alleen af hoe het land de eurozone uit de crisis kan begeleiden, op een manier die naar de zin van alle lidstaten is. De ontstaansgeschiedenis van de Europese Unie en de euro en de rol die Duitsland hierbij speelde, maakt het voor Merkel extra lastig om meer initiatief te nemen.

Een vertaling van het essay van Timothy Garton Ash verscheen enkele weken geleden in De Groene Amsterdammer.

Foto: Flickr/World Economic Forum

This Post Has One Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *