Vijf vragen over het landbouwbeleid van de EU

Land - Foto Flickr kevin dooleyHet Europees Parlement stemde vorige week in met de EU-begroting voor de periode van 2014-2020. Eén van de belangrijkste onderdelen van de begroting vormt het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (afgekort tot CAPCommon Agricultural Policy). Vijf vragen en antwoorden over wat het landbouwbeleid nu precies inhoudt.

1. Hoeveel geld gaat er jaarlijks naar CAP?
De EU-begroting voor de periode 2014-2020 is vastgesteld op 960 miljard euro. Voor volgend jaar komt dat neer op 134 miljard waarvan 40 miljard aan het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid zal worden besteed. Dit is dus 29 procent van de jaarlijkse begroting.

2. Waarom houdt de EU zich bezig met landbouwbeleid?
Inmiddels bestaat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Europese Unie al 51 jaar. Het oorspronkelijke idee was om zo landen zelfvoorzienend te maken waardoor zij minder afhankelijk waren van de voedselexport buiten Europa. De dreiging van de Koude Oorlog speelde hierbij een rol: in oorlogstijd is het immers moeilijker om voedsel over zee of land te importeren. Een uitgebreide landbouwsector kan dan voordelig zijn.

Boerderij - Foto Flickr saras2uk
Foto: Flickr/saras2uk


3. Hoe werkt het landbouwbeleid?
De EU beschermde haar boeren aanvankelijk op twee manieren. Door middel van importheffingen werd het voor supermarkten onaantrekkelijk om bijvoorbeeld mais uit Brazilië te kopen; mais uit Europa was vaak goedkoper. De Europese boeren konden daarnaast rekenen op een vaste prijs voor hun landbouwgoederen. Wanneer bijvoorbeeld de prijs van melk daalde tot onder de ‘interventieprijs’, kocht de EU een deel van de melk op waardoor de prijs weer steeg.

De afgelopen decennia is het landbouwbeleid hervormd vanwege de sterk opgelopen kosten. Boeren konden in het verleden immers zoveel produceren als zij wilden aangezien de EU een eventueel productieoverschot zou opkopen. Om dit te voorkomen én wel de Europese boeren te beschermen, krijgen zij nu van Brussel een rechtstreeks bedrag. Daarnaast gaat er nu ook een deel van het budget naar het onderhoud van het landschap. De boeren hebben er daarmee een extra taak bijgekregen.

4. Welke landen profiteren het meest van CAP?
Wanneer je puur kijkt naar de hoogte van de financiële vergoeding is dit Frankrijk. In 2010 ontvingen de 380.000 Franse boeren samen 8 miljard euro aan directe vergoedingen (zie pagina 19). Duitsland en Spanje kregen elk ruim vijf miljard euro en het Verenigd Koninkrijk volgde met 3,3 miljard. Wanneer je echter kijkt naar het aantal boeren dat van de regeling profiteert, staat Polen bovenaan. In 2010 ontvingen 1,38 miljoen Poolse boeren gezamenlijk 1,8 miljard aan subsidie.

Deze cijfers brengen meteen één van de huidige problemen van het landbouwbeleid aan het licht: de vergoedingen voor de boeren worden erg scheef verdeeld. Zo kwam in 2011 1,4 miljard euro terecht bij 18.000 Britse boeren. Zij vormden samen 9 procent van de boerenbedrijven in het Verenigd Koninkrijk en ontvingen elk een subsidie van 50.000 euro of meer. In Portugal kreeg 1 procent van de rijkste boeren 35 procent van de 600 miljoen euro aan landbouwsubsidies uitgekeerd.

5. Wie zijn tegen CAP?
Meerdere Europese partijen hebben zich in de loop der jaren kritisch uitgelaten. Boerenbedrijven die eigenlijk niet meer financieel rendabel zijn, worden door Brussel kunstmatig op de been gehouden en dit leidt volgens tegenstanders tot oneerlijke concurrentie. Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks, gaf aan ontevreden te zijn over de pas aangenomen voortzetting van CAP: “Het landbouwbeleid blijft grootschaligheid belonen ten koste van kleinschalige boerenbedrijven, dierenwelzijn en milieu.” GroenLinks stelt dat tachtig procent van de subsidies terecht komt bij de grootste boerenbedrijven. Aan die scheve verdeling zal volgens Eickhout nu weinig veranderen; de oneerlijke concurrentie wordt nu in stand gehouden. D66 stemde vorige week om vergelijkbare redenen tegen de EU-begroting; de partij is het niet eens met de voortzetting van het huidige landbouwbeleid.

Foto: Flickr/kevin dooley

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *