Flickr/Justin Kern
Flickr/Justin Kern

De revanche van de dode bomen

Wat wordt na de mp3-speler, smartphone en tablet de volgende gadget waar iedereen te koop mee wil lopen? Ik zet niet mijn geld in op Google Glass, de smartwatch of virtual reality-technieken. Mijn voorspelling: pen en papier worden het nieuwe yoga, het ying en yang voor de rest van dit decennium. Waarom?

Jarenlang was de Franse blogger/journalist Guy Birenbaum verslaafd aan online zijn, zei hij onlangs in een interview met Trouw. “Een mooi landschap was voor mij geen landschap meer, maar een potentiële post op Instagram. (…) Nieuwe volgers, zoveel mogelijk likes, je foto’s en video’s honderden keren gezien en gedeeld op Instagram en YouTube: het is balsem op de ziel van een egocentrische persoonlijkheid. Ik kreeg de erkenning die mij elders werd geweigerd.”

In 2014 stortte Birenbaum in en belandde hij in een depressie. De verklaring hiervoor zoekt hij niet in de social media zelf. “Je wordt niet ziek van internet of sociale media, het is niet de oorzaak. De verslaving is een symptoom. Ik was al ziek. Ik leed aan een enorm grote angst voor de leegte, die probeerde ik altijd voor te zijn.”

Na zijn depressie leert Birenbaum langzaamaan rust te vinden. Hij hoeft nu niet meer iedere vijf minuten naar zijn mobiel te grijpen. Als hij zijn hond uitlaat, doet hij expres geen bril op zodat hij niet kan lezen van een scherm.

De journalist heeft ook weer leren schrijven met de hand. Waarom hij dit doet komt niet in het interview ter sprake, maar het laat zich makkelijk raden. Door te schrijven – mét pen en papier – kan hij zijn gedachten overdenken en selecteren, nog voordat ze duizend keer zijn geretweet. De schrijver kan zich nauwkeurig uitdrukken, nog voordat hij de zin de eerste keer heeft moeten herschrijven. Papieren lezers lezen bovendien minder gehaast dan de digitale lezers waardoor de betekenis van woorden beter blijft hangen.

Nog enkele andere voorbeelden van ‘papieren succes’:

Das Magazin groeide in drie jaar tijd uit tot het grootste literaire tijdschrift van Nederland. Iedereen die een nummer van Das Magazin naast een ander literair tijdschrift legt, begrijpt wel waarom. (Ook al valt er in een nummer van Tirade veel meer te lezen.)

Das Magazin en Tirade

Een nummer van Tirade (boven) en drie nummers van het literaire tijdschrift Das Magazin.

– Studenten die van hun colleges met de hand aantekeningen maken onthouden de lesstof beter dan studenten die met hun laptop een verslag maken.

– Het door Rob Wijnberg opgerichte platform De Correspondent is niet meer volledig digitaal. De redactie heeft een uitgeverij opgericht waar boeken van Correspondenten Rutger Bregman en Jesse Frederik verschenen. Nu is het wachten op een maandelijks tijdschrift met daarin een selectie van de beste digitaal gepubliceerde verhalen.

– Terwijl de oplages van kranten steeds sneller afnemen, is de oplage van het opinietijdschrift De Groene Amsterdammer is in zes jaar tijd bijna verdubbeld.

De conclusie? Lezers én schrijvers hebben de ‘dode bomen’ steeds harder nodig nu de meerwaarde van papier ten opzichte van de digitale weg duidelijker wordt.

Foto: Flickr/Justin Kern

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *