Alexander Italianer Flickr Europeanbusinesssumit

Wat maakt schrijven over de EU zo moeilijk?

Een profiel van Alexander Italianer vandaag in Trouw laat haarfijn zien met welke dilemma’s een journalist moet omgaan wanneer hij iets over ‘Brussel’ wil vertellen. Italianer is vanaf 1 september de nieuwe secretaris-generaal van de Europese Commissie. Daar begint het al: wat houdt deze EU-functie in? Hij is belangrijk, belangrijker dan die van Frans Timmermans (vice-voorzitter Europese Commissie) en Jeroen Dijsselbloem (voorzitter eurogroep), stelt de auteur Christoph Schmidt. Waarom  precies wordt in slecht twee zinnen uitgelegd:

In zijn nieuwe rol als secretaris-generaal zal hij vooral bruggen moeten slaan tussen de talloze eilandjes binnen de commissie, zodat de rechterhand weet wat de linkerhand doet. (…) “De secretaris-generaal moet ervoor zorgen dat de commissie levert wat de politieke bazen van de commissie willen bereiken”, zo vat Margaritis Schinas, hoofd-woordvoerder van die commissie, de topfunctie samen.

Italianer gaat dus bruggen bouwen – wie doet dat niet in een politiek samenwerkingsverband van 28 verschillende lidstaten? – maar dan op het hoogste niveau. Meer komen we er helaas niet over te weten waardoor het werk van de nieuwe topambtenaar op z’n minst vaag blijft.

De rest van het artikel zoomt in op de persoon achter Italianer met terloops wat algemene informatie over het functioneren van de Europese Unie. Is al deze uitleg nodig? Waarschijnlijk niet: het kan niet anders dan dat de lezers van Italianers profiel al een grote interesse hebben in de EU. Aan hen hoef je niet te vertellen dat de Europese Commissie ‘zeg maar de Brusselse variant van een ministerraad’ is.

Aan de andere kant: hoe en wanneer wek je de belangstelling van lezers met veel minder kennis over de EU? Daarvoor lijkt een ‘ambtelijke topbenoeming’ voor Nederland een geschikte aanleiding. Dit is precies wat Schmidt doet in zijn profiel. Door te focussen op het persoonlijke karakter van ‘familieman’ Italianer, door te laten zien dat hij als een typische Nederlander bruggen moet slaan in de Brussel, vertelt hij tussen neus en lippen door een paar algemeenheden over de EU.

Een nadeel van de benadering is dat een artikel blijft hangen in stereotyperingen over de EU, met veel overdrijvingen om het spannender en aantrekkelijker te maken:

  • Italianer is een ‘dossiervreter met een uitstekend oog voor detail‘.
    -> Opvallend genoeg krijgt Dijsselbloem vaak hetzelfde frame opgeplakt.
  • Multinationals Philips, Microsoft en Google ‘sidderen’ voor de miljardenboetes van het departement Mededinging.
    -> De boete van Microsoft in 2012 bleef uiteindelijk beperkt tot 561 miljoen euro, drie procent van de jaaromzet.
  • Jacques Delors is een ‘legendarische commissievoorzitter’.
    -> Een voetballer kun je twintig jaar na het einde van zijn carrière legendarisch noemen, maar dat geldt niet voor een politicus die de architect is van het inmiddels niet meer onomstreden project genaamd ‘de euro’.

Als EU-journalist voor een landelijk medium kun je het eigenlijk nooit goed doen. Of je bent te specifiek (vooral interessant voor insiders) of je blijft te algemeen waardoor je maar heel weinig kennis kunt overdragen. Media kiezen helaas vaak voor de laatste optie waardoor het dominante beeld van de EU niet wordt doorbroken en de onwetendheid over Europese politiek groot blijft.

Foto: Alexander Italianer. Flickr/Europeanbusinesssumit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *