Warming-up

Op 24 mei 2017 staat Ajax voor het eerst in 21 jaar weer in een Europa Cup-finale. De hoofdrolspeler in mijn verhaal over deze avond is Vijfentwintig.

Hieronder een fragment uit mijn verhaal over de verloren Europa League-finale van Ajax tegen Manchester United in 2017, met de werktitel ‘1-0’.

Ze zeggen dat kunst uit leegte voortkomt: boeken beginnen met een blanco bladzijde, films met een zwart scherm en voetbalwedstrijden met een verlaten grasveld. Kunstenaars bouwen op deze leegte voort. Ze vertragen tijd, voeren de spanning op of wekken verwachtingen – allemaal om het verbond met de lezer, kijker of voetbalfan te versterken. Door geleidelijk toe te werken naar het moment waarop druk de mooiste dromen en grootste angsten vloeibaar maakt, kan de kunstenaar zijn publiek laten geloven in zo’n abstract ideaal als perfectie.

Concreter: een bal die in de laatste minuut van de blessuretijd over de keeper heen wordt gewipt waardoor 1436 kilometer verderop op allerlei plekken in Amsterdam asynchroon een oorverdovende oerkreet opstijgt. Eerst uit de kelen van de fans die de wedstrijd via de radio volgen, 19 seconden later overstemd door de meerderheid die in de kroeg kijkt en 2 tot in sommige gevallen zelfs 5 minuten later door de enkeling die thuis helemaal alleen voor de tv zit en in de slotfase nodig moest pissen en met de broek tot onder de knieën de woonkamer komt binnen gewaggeld om te kijken of dat opgewonden getetter van de commentator op zijn plaats is of niet.

Het is één uur en 23 minuten voor aanvang van de wedstrijd.

Je zit op een zacht, geel kussen – net als je zeventien ploeggenoten. Achter je staat een goodie bag met het logo van de UEFA. Je hebt geen idee wat erin zit. Misschien een cadeau om de favoriete verliezer van vanavond alvast te troosten.

In een U-vorm zitten jullie te wachten rondom de luxe dressoirkast in het midden van de kleedkamer. Er liggen bananen, pruimen, overrijpe appels en – merkwaardig genoeg – zandkoekjes in de fruitschaal. Alsof voetballers de belangrijkste wedstrijd uit hun carrière willen spelen met koekkruimels op hun shirt.

Je pakt een bal in je handen, stuit hem op de grond.

Eén, twee, drie, vier.

De klappen kaatsen zachtjes tussen de zwartrubberen vloertegels en het witte systeemplafond van de ruimte. Tien kijkt verstoord op, hij ziet bleker dan anders.

‘Alles oké?’

Je knikt kort. Naast je zit Vier met een gigantische zwarte koptelefoon als twee Mickey Mouse-oren over zijn hoofd. Het geschetter van Amsterdamse smartlappen giet hij rechtstreeks zijn oren in, alsof de muziek gelijk staat aan de drank die hij op een ander moment, in een ander leven naar naar binnen had gewerkt nu zijn favoriete club in een Europa Cup-finale staat en hij de wedstrijd met tien maten in de kroeg gaat kijken.

Je bent het wachten zat en dribbelt de kleedkamer uit. Je aait de bovenkant van het leer, zachtjes voor je uit, de spelerstunnel door, en houdt je hoofd naar beneden gericht: de teamfoto’s van AIK Fotboll en het Zweedse nationale elftal aan de muur bekijk je straks wel.

Waarom zou je? Na vanavond moet de tunnel vol hangen met foto’s van ons. Dat is de missie.

Onderaan de trap naar het veld blijf je staan. Langzaam rol je de bal naar je toe. Je legt hem stil op je rechtervoet, tikt hem omhoog en schiet de bal in één keer het veld op. In je kuit voel je een spier onbevredigend trekken. De volgende keer moet het harder, hoger en afgemeten in het doel.

Je stormt de trap op. Je verwacht luid gejuich als je het veld betreedt, getrommel en gestamp dat vanaf de tribunes naar beneden dendert en op jouw schouders terecht komt en je als de mantel van een leeuw naadloos past – zo ging dat toch ook bij de gladiatoren wanneer zij de arena betraden voor een gevecht op leven en dood?

Maar nee, niets van die gladiatorenglorie. Er zitten nog maar een paar duizend man op de tribunes en het volume van hun geroezemoes blijft gelijk, volkomen onverschillig over jouw verschijning. Rondom het veld hebben zich al wel de eerste lijkenpikkers zich verzameld.

‘En daar hebben we misschien wel het grootste talent in de basisopstelling van Ajax,’ tettert een van hen als hij naast je opduikt. Hij gebaart naar een cameraman die komt toesnellen. ‘Op de sociale media doet momenteel een heel merkwaardig gerucht de ronde, laten we eens vragen wat hiervan klopt. Vijfentwintig, verloopt de voorbereiding naar wens vandaag?’

Je negeert de microfoon in zijn handen en kijkt naar de bal: je hebt hem vijf meter buiten de middencirkel geschoten.

‘Kan beter.’

Stoïcijns wandel je in miljoenen huiskamers het tv-beeld uit.

‘Kun je de fans geruststellen zodat ze weer rustig kunnen slapen?’ hoor je de journalist aan je rug vragen.

Weer die verwijtende ondertoon. Alsof er fans zijn die vlak voor een finale überhaupt willen slapen. Je loopt naar de bal toe. Je neemt hem met je binnenkant mee en dribbelt over het net gesproeide gras naar de middencirkel. Daar blijf je staan. Je ogen glijden langs de onpeilbare massa op de tribune.

Misschien vergis je je, maar het lijkt alsof het geroezemoes langzaam omslaat in een koortsachtige opwinding. Luister maar.

Je doet je ogen dicht en waant je voor even in een kerk waar bezoekers binnenlopen uit verlangen naar verlossing: echo’s van gezang weergalmen hol, om de haverklap gaat een vuurwerkbom af. De kruitdamp verspreidt zich geleidelijk over de tribunes en brengt de fans in een roes. Boven al het geluid uit, klinkt één heldere stem: de stadionspeaker die de namen van de spelers uit de wedstrijdselectie opsomt.

Jouw naam wordt genoemd en er daalt een applaus op je neer. Een enthousiast gejuich stijgt op en neemt je mee naar een moment van later op de avond, het moment waarop de kaarten zijn gedeeld en je aan de lichte trilling in jouw hand voelt wat er gaat gebeuren als de scheidsrechter straks voor de laatste keer op zijn fluitje blaast.

De leegte is verdwenen, het kunstwerk is klaar – en jij staat er middenin.

Dit was een fragment uit mijn verhaal met de werktitel ‘1-0’.

Meer lezen? Lees verder>

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.